ગલતફહેમી ન કરજે, ઐશ માટે મયકશી નહોતી;

ગલતફહેમી ન કરજે, ઐશ માટે મયકશી નહોતી; મને પણ શેખ! તારી જેમ આ દુનિયા ગમી નહોતી. ખબર શું કે ખુદા પણ જન્મ આપી છેતરી લેશે? જીવ્યો ત્યારે જ જાણ્યું કે એ સાચી જિંદગી નહોતી. નથી એ દોષ તારો કે મળ્યાં છે, ઝાંઝવા, સાકી! પીવા હું ત્યાં ગયો કે જ્યાં ઘટા કોઈ ચડી નહોતી. બહુ કપરા [...]

હે ગુલબદન, તારું વદન જોતા ઘરાતો હું નથી,

હે ગુલબદન, તારું વદન જોતા ઘરાતો હું નથી, મયથી ભરાયે જાઉં છું, છલકાઈ જાતો હું નથી. હું પ્રેમનું એવું અલૌકિક છું ઝરણ હે બે ક્દર, અવહેલનાની આગમાં બાળ્યો બળાતો હું નથી. ગંગામહી સદ્ ભાવનાની એટલો પાવન થયો, કે વેરથી વા ઝેરથી વટલાઈ જાતો હું નથી. માટી તણી કબરે ભલે આ બીજાને દાટો ભલે, ફોરીશ થઈ [...]

હ્રદય ! થાકી ગયું આ પંથની આબોહવાથી શું ?

હ્રદય ! થાકી ગયું આ પંથની આબોહવાથી શું ? સમયને આ દિશામાં ધૂળ ખાતો રાખવાથી શું ? ભરીને આંખમાં પાણી સૂરજને દેખવાથી શું ? કે એ છલના નો સર્જક કમ હશે કંઈ ઝાંઝવાથી શું ? પડયા તો છો પડ્યા, અહીં ધ્રૂજતી ધીરજના પડછાયા, લથડતી ચાલ, ઠાલું પાત્ર, સંયમ રાખવાથી શું ? ફલક પર જિંદગીના ભૂલથી [...]

મારા તે ચિત્તનો ચોર રે – બરકત વિરાણી ‘બેફામ’

વેરણ થઇ ગઇ રાતડી રહેતી આંખ ઉદાસ સપનાં પણ પહોંચ્યા સખી મારા સાંવરિયાની પાસ. મારા તે ચિત્તનો ચોર રે મારો સાંવરીયો કે જેવો રાધા ને નંદનો કિશોર એવો મારો સાંવરીયો જમુના તીર જઇ ભરવા હું નીર ગઇ પ્રીતની વાદળી વરસી હૈયાની હેલ મારી છલકાવે પ્રેમ તોયે હું રહી ગઇ તરસી તનડું ભીંજાય તોયે રોમ રોમ [...]

પાગલ છે જમાનો ફૂલોનો, દુનિયા છે દીવાની ફૂલોની-’શૂન્ય’ પાલનપુરી

પાગલ છે જમાનો ફૂલોનો, દુનિયા છે દીવાની ફૂલોની ઉપવનને કહી દો ખેર નથી! વિફરી છે જવાની ફૂલોની. અધિકાર હશે કંઇ કાંટાનો એની તો રહીના લેશ ખબર ચીરાઇ ગયો પાલવ જ્યારે છેડી મેં જવાની ફૂલોની. ઉપવનને લૂંટાવી દેવાનો આરોપ છે કોના જોબનપર કાંટાની અદાલત બેઠી છે લેવાને જુબાની ફૂલોની. તું શૂન્ય કવિને શું જાણે એ રૂપનો [...]

પ્રગટો દીવાની જેમ , એમની આખમાં ,

પ્રગટો દીવાની જેમ , એમની આખમાં , આજે એ દીવો , આખ ક્યાં છે ?. કરું હું અરજ , ક્યાં છે એ રહનુંમાં મારા ખુદાને , મારી ખબર ક્યાં છે ?. દરેક રાહેં રાહેં ભટકું છું એની શોધમાં , મારો ખોવાયેલો હમસફર ક્યાં છે ?. ફરું છું ઝખ્મો લઈ, અહી તહી છુપા , દિલાસો આપે [...]

ખન ખન કરતા ક્ગન ના અવાઝ શમી ગયા ,

ખન ખન કરતા ક્ગન ના અવાઝ શમી ગયા , સમયના પડઘા ઓ .ડૂબીને શાંત થઈ ગયા . કોઈ ઉભું હોય કિનારે ભવભવ ની તરસ છીપાવવા , એવા તરસ્યા જળ ક્યારના ,ખારા થઈ ગયા . ચમકતા લલાટ બિંદુ સમા તારા ઝગમગતા , એવા કિસ્મતના ,ક્યારના તમાશા ઓ થઈ ગયા . સુતો હતો એ નિરાંત થી , [...]

માછલી સાથે જ દરીયો નીકળ્યો,

માછલી સાથે જ દરીયો નીકળ્યો, લ્યો ઋણાનુબંધ પાછો નીકળ્યો. ચાંદની સમજી અમે મુઠ્ઠી ભરી, મૂઠ ખોલી ત્યાં જ તડકો નીકળ્યો. સાંજ પડતાંયે ફર્યુ ના એટલે, શોધવા પંખીને માળો નીકળ્યો. હુંજ મારા ભાર થી થાકી ગયો, હું હતો એ ‘હું’ જ ખોટો નીકળ્યો. આશરો કેવળ નદીને જે હતો, એક દરિયો એય ખારો નીકળ્યો. થોભવાનો થાક વસમો [...]

ઘરમાં ઊભા જડની માફક

ઘરમાં ઊભા જડની માફક દર્પણની એક તડની માફક ડાળ બટકતી જોયા કરીએ સમય ઊભો છે થડની માફક હું જ મને અથડાતો રહેતો ઘરમાં છું સાંકડની માફક આડેધડ ઊગી નીકળ્યા છે સ્મરણો તારાં ખડની માફક મારી ધરતી પર ફેલાયા શબ્દો કબીર-વડની માફક – મનોજ ખંડેરિયા

ગીત ની તું સાદગીમાં આવજે,

ગીત ની તું સાદગીમાં આવજે, પ્રીત જેવી બંદગીમાં આવજે. આવડે નાં ગીત ગઝલો પ્રેમની, તોય મારી જીંદગીમાં આવજે. હૈયુ તરસે પ્રિયતમની આશ માં, ફુલ બની તું તાજગીમાં આવજે . છોડ દુનિયાની ખરી-ખોટી રસમ એય દિલ ! દીવાનગીમાં આવજે આંખ અંજાશે ઘણી, આ રૂપથી, ખ્વાબમાં પણ ખાનગી માં આવજે. – પ્રશાંત સોમાણી

આવજો તમે, મારે હૈયે વસવા આવજો,

આવજો તમે, મારે હૈયે વસવા આવજો, પ્રેમ દેવા નહિ તો પ્રેમ માણવા આવજો અટકળ બદલવા હું વિનંતી નહિ કરું નામ બદલવા નહિ, નામ દેવા આવજો અજાણ્યા ધુમ્મસ માં હું ખોવાઈ ગયો છું અસ્તિત્વ બની, ઓળખાણ આપવા આપજો સુકાની બની આવો, હું તારી ના પણ શકું પ્રેમનો સાગર છું હું, તમે ડૂબવા આવજો વિશ્વાસ એટલો આપી [...]

દીકરો પરદેશ જો દોડી ગયો,

દીકરો પરદેશ જો દોડી ગયો, એક સ્મરણ પાછળ સખત છોડી ગયો. લઈ ગયો આશિષ માતાની ભલે, નામના બંધન બધાં તોડી ગયો. ભાલને ચમકાવવાના લોભમાં, ઘર તરફ જાતી નજર મોડી ગયો. લાગણીની દોર તોડી નાખી, ને- તાર દૂરસંચારના જોડી ગયો. રાતભર ખટકો રહે છે આંખમાં, એક તણખલું કેવું એ ખોડી ગયો. ‘મા’ હવે માખણને ક્યાં સંતાડશે, [...]

ન અણસાર કોઈ ન કોઈ ઝલક છે,

ન અણસાર કોઈ ન કોઈ ઝલક છે, અને બચવાની પણ ન એકેય તક છે ! થયું ધ્વસ્ત ક્ષણમાં મનોવિશ્વ આખું, વધુ આત્મવિશ્વાસનો આ સબક છે ! જૂનો પત્ર આવ્યો ફરી વાંચવામાં, ફરી આજ થોડીક ભીની પલક છે. ગઝલ એટલે શું હું કહેતો થયો પણ- જવાદો એ વાતોય પીડાજનક છે. હવે દોસ્ત, ગઈકાલનો જિક્ર ના કર, [...]

કોને ખબર તને હશે એ મારી દશા યાદ ?

કોને ખબર તને હશે એ મારી દશા યાદ ? મુજને તો આ ઘડી સુધી છે તારી સભા યાદ. એકાન્તની ક્ષણો, એ અમારે નસીબ ક્યાં ? સ્વજનો તજીને જાય તો સરજે છે સભા યાદ. નાનકડા નીલ વ્યોમથી ટપકી રહી’તી જે, જલધારા ફક્ત યાદ ને મોસમ, ન ઘટા યાદ. વીસરી ગયો’તો એમને બે ચાર પળ કબૂલ, આપી [...]

ખારાશ આખ્ખા ગામની બાઝી પડી મને

ખારાશ આખ્ખા ગામની બાઝી પડી મને દરિયો થવાની ખેવના કેવી નડી મને તાજી જ ધાર કાઢેલા ચપ્પુની અણી જેમ માથા ફરેલ શ્હેરની સંધ્યા અડી મને વસ્ત્રો હતાં નહીં ને હું ટીંગાઈ ના શક્યો ખીંટી કોઈ જ રીતથી ના પરવડી મને કટ્ટરપણાની હદ સુધી જેણે હણ્યાં ફૂલો શીખવે છે એ જ પ્રેમની બારાખડી મને નારાજગીનો એટલે [...]

તમારી યાદના સૂરજ- આદિલ મન્સૂરી

આ દોસ્તોની લગનને તો જોઇ લેવા દે

આ દોસ્તોની લગનને તો જોઇ લેવા દે મરું એ પહેલાં કફનને તો જોઇ લેવા દે. પછી નજરમાં કોઇ ફૂલ પણ ખટકશે મને, બસ એક વાર ચમનને તો જોઇ લેવા દે. ઓ મારા મોત, ઘડી બે ઘડી તો થોભી જા! જરા ફરીને વતનને તો જોઇ લેવા દે. નથી, મેં જોયું કદી એને આંખ ઉઠાવીને, ઓ દિલ, [...]

કંઈક કષ્ટ છે એ વાત ગોળગોળ ન કર

કંઈક કષ્ટ છે એ વાત ગોળગોળ ન કર જે કહેવું હોય તે કહી નાખ, ચોળચોળ ન કર છે સ્તબ્ધ સાંજ, તું બારી સમીપ ઊભો છે સજળ છે આંખ ને હસવાનો આમ ડોળ ન કર પીડા જો નગ્ન રહેશે તો કુદરતી રહેશે તું કોઈ વસ્ત્ર એને માટે ખોળખોળ ન કર રહેશે એ જ વજન, એ જ [...]

બધાનો હોઇ શકે, સત્યનો વિકલ્પ નથી;

બધાનો હોઇ શકે, સત્યનો વિકલ્પ નથી; ગ્રહોની વાત નથી, સૂર્યનો વિકલ્પ નથી. પાતાળે શાખ વધી, મૂળ સર્વ આકાશે, અમારા બાગના આ વૃક્ષનો વિકલ્પ નથી. હજારો મળશે મયૂરાસનો કે સિંહાસન, નયનનાં આંસુજડિત તખ્તનો વિકલ્પ નથી. લડી જ લેવું રહ્યું મારી સાથે ખુદ મારે, હવે તો દોસ્ત, આ સંઘર્ષનો વિકલ્પ નથી કપાય કે ન બળે, ના ભીનો [...]

ના મારા ગુના યાદ કે ના એની સજા યાદ,

ના મારા ગુના યાદ કે ના એની સજા યાદ, રહી ગ્યો છે અમસ્તો જ મને મારો ખુદા યાદ. બે ચાર પ્રસંગો છે જે હું કહેતો ફરું છું, ક્યાં છે હવે મારી મને સંપૂર્ણ કથા યાદ. ભૂતકાળનો જાણે એ પ્રસંગ હોય એ રીતે, આવે છે હવે ‘સૈફ’ મને મારે કઝા યાદ.!! – ‘સૈફ’ પાલનપુરી,

બેવફા સાથ સંબંધ તોડી મુકો ,

બેવફા સાથ સંબંધ તોડી મુકો , દિલ તૂટ્યું જે જગા ત્યાંથી દોડી મુકો ! લોક ને ના પડે કંઈ ખબર એ રીતે, હું ય ઢીલો કરું હાથ , છોડી મુકો ! મેં કહ્યું મીણ જેવું છે કોમળ હૃદય, અર્થ એનો કર્યો કે મરોડી મુકો ! પ્રેમનું બીજ જ્યાં અંકુરિત ના થયું, મન કહે છે એ [...]

રેતમાં તરવા જવાની જીદમાં,

રેતમાં તરવા જવાની જીદમાં, તરફડ્યાં જળ ત્યાગવાની જીદમાં. જાતથી નારાજ કેવા થઈ ગયા ! સૌને રાજી રાખવાની જીદમાં. વાસણો દોર્યાં અભેરાઈ ઉપર ખાલીપો સંતાડવાની જીદમાં. લ્યો, વરસનાં વ્હાણ ડૂબ્યાં હાથમાં હસ્તરેખા લાંઘવાની જીદમાં. છેવટે ઘરને ય સળગાવી દીધું આંગણું અજવાળવાની જીદમાં. – મિલિન્દ ગઢવી

હદથી વધારે પ્રેમ કરવામાં મજા નહીં,

હદથી વધારે પ્રેમ કરવામાં મજા નહીં, કારણ વગર રોજમળવામાં મજા નહીં. આકાશમાં ચાંદલો ભલેને ચમકતો રહે, દિલમાં કોઈનું નામ લખવામાં મજા નહીં. સપનાઓ કો’ક વખત હકીકત બને છે, ખોટો રાતે ઉજાગરો કરવામાં મજા નહીં. ચાર દિવસ મજાની ચાંદની રાત હોય છે, આદત અજવાળાની પાડવામાં મજા નહીં. ‘સખી’ સમજાવે છે, તો સમજી લે ગઝલમાં,  દિલ પથ્થરોની [...]

જીવન જીવવા નું જોમ મળ્યું તારા હાથ થી,

જીવન જીવવા નું જોમ મળ્યું તારા હાથ થી, પ્રેમ માં પડવા નું મન થયું તારા હાથ થી. લે કરી દઉં આજે સઘળું તારા પર કુરબાન, આમ જ આપતી રહેજે સાથ તારા હાથ થી. પ્રેમ નાં માર્ગે ચાલ્યા જઈએ છીએ આપણે, રસ્તે છે સંકટ છતાં પાર કરીશ તારા હાથ થી. ઘણું મળ્યું છે મને તારા સાથ [...]

હાથની તું લકીર બદલી જો,

હાથની તું લકીર બદલી જો, મનની પેઠે શરીર બદલી જો. છે બધા મોહતાજ પૈસાના, કોઈ અસલી ફકીર બદલી જો. લાગશે સર્વ ગયું બદલાઈ, માત્ર દષ્ટિ લગીર બદલી જો. તુંય સ્પર્શે તો થૈ જશે કંચન, છોડ આળસ, કથીર બદલી જો. હોય હિંમત, બદલ દિશા તારી, કાં પછી આ સમીર બદલી જો. કૈં જ વ્હેલું કે કૈં [...]

ચકચૂર થઈને ચારણામાં ચાળતા રહ્યાં

ચકચૂર થઈને ચારણામાં ચાળતા રહ્યાં જનમો જનમનું વેર તમે વાળતા રહ્યાં દીવો, દીવાસળી, રૂ કે ઘી કૈં જ ક્યાં હતું હૈયું હતું જે રોજ અમે બાળતા રહ્યા રણની તરસ બુઝાવવા રણમાં જ ઘર કરી વીરડો અમેય રણ વચાળે ગાળતા રહ્યા ના તો રડી શકી ના જરા એ હસી શકી કેવી ક્ષણોને આપણે પંપાળતા રહ્યાં બાંધીને [...]

ભૂલવા સમું બધું ભૂલી જાઉં,

ભૂલવા સમું બધું ભૂલી જાઉં, એવી કૈં પળ થઈ ઝૂલી જાઉં. મોગરે મઘમઘી જઈ પાછો, ભીતરે ઘડીકમાં ડૂબી જાઉં. આમ તો તક અપાર મળી છે, થાય કે વિહગ થૈ ઊડી જાઉં. આયખું અમૃતભર્યું મળ્યું છે, એ સ્મરી સ્મરી હું યે ઝૂમી જાઉં. બ્હાર નીકળવું છે, પૂછું તેથી બિંબથી કઈ રીતે કૂદી જાઉં ? તારી યાદ [...]

હૃદયમાં જ તારા પ્રથમ તું નીરખને !

હૃદયમાં જ તારા પ્રથમ તું નીરખને ! પછી દસ દિશામાં પરમ તું નીરખને ! અગમ તું નીરખને ! નિગમ તું નીરખને ! દ્યુતિની ઝલક ચારેગમ તું નીરખને ! મળ્યો છે તને તે ધરમ તું નીરખને ! આ કાગળ, આ ખડિયો, કલમ તું નીરખને ! હવે ક્ષણનું છેટું એ અપરાધ તારો; આ લીલા અકળ એકદમ તું [...]

ન પડઘા ય પાછા મળે તો કરો શું ?

ન પડઘા ય પાછા મળે તો કરો શું ? જો શબ્દો જ ટાંચા મળે તો કરો શું ? તમે ચૂપકીદીને ખૂબી તો ગણો છો, કદાચે ય વાચા મળે તો કરો શું ? મળે ક્યાંક રસ્તા, મળે ક્યાંક વસ્તી, ન લોકો જ સાચા મળે તો કરો શું ? ઊગાડી રહ્યા છો ઘણી માવજતથી, સંબંધો જ કાચા [...]

પ્રેમમા પામીશ પ્રભુને, પંડિત મારું માન તું,

પ્રેમમા પામીશ પ્રભુને, પંડિત મારું માન તું, વ્યર્થ શોધે છે તુ એને, મંદિર મારું માન તું. રાંક બન્યા રાજા કદિ, રાજા બન્યાછે રંક અહિં, ખેલ ખેલે છે જીવનમાં,તકદીર મારું માન તું. પ્રેમ થી આંખે વર્ષ્યા તે અશ્રુ પાવન હોય છે, ના હિમાલયની ગંગા ના, નીર મારું માન તું. છેતરીશ ભલે તું જગ ને મીઠી મધુરી [...]

અમે તારા પ્રણયનાં ફૂલ ખરવા પણ નથી દેતાં,

અમે તારા પ્રણયનાં ફૂલ ખરવા પણ નથી દેતાં, છૂપાં રાખ્યાં છે એવાં કે પમરવા પણ નથી દેતાં. ગરીબીને લીધે કરવી પડે છે કરકસર આવી, અમે રડીએ છીએ ને અશ્રુ સરવા પણ નથી દેતાં. હવેના રાહબર પોતે જ ખોટા રાહ જેવાં છે, સફર સાચી દિશામાં તો એ કરવા પણ નથી દેતાં. ભલે મળતાં નથી, પણ એજ [...]

પ્રણયમાં પ્રાણની બાજી લગાવીને હસી લઈશું,

પ્રણયમાં પ્રાણની બાજી લગાવીને હસી લઈશું, અમારી હારથી તમને હરાવીને હસી લઈશું. ખુશી જો કોઈ સાંપડશે અમારા શુષ્ક જીવનમાં, તો આંખોમાં અમે અશ્રુઓ લાવીને હસી લઈશું. વિધાતાએ લખેલા દુઃખ અમે કઈ એમ સહેવાના, કે એ દુઃખથી વિધાતાને રડાવીને હસી લઈશું. દિલાસો કે દવા નહિ તો ભલે, પણ દ્રષ્ટી તો કરજો, તમારા દર્દ ખુદ તમને બતાવીને [...]

તું મને મળતી ખરી પણ મન વગર,

તું મને મળતી ખરી પણ મન વગર, ઝાંઝવા બનતાં સરોવર જળ વગર. શૂન્ય મારું મન થયું છે એટલું, કે હવે ખડ ખડ હસું છું ભય વગર. જ્યાં જઉં છું ત્યાં મને સામી મળે ભીંત પણ ચાલી શકે છે પગ વગર. દૂર તારાથી થતો હું જાઉં છું એમ લાગે છે, હવે છું ઘર વગર. સૂર્ય સ્પર્શે [...]

બધા ફૂલોનું ઝાકળ પાછું આપે,

બધા ફૂલોનું ઝાકળ પાછું આપે, નહી તો સૂર્ય રાજીનામું આપે. અમે ચારે તરફ પૂછી વળ્યા પણ, હવા ક્યાં ખુશ્બુનું સરનામું આપે? તું પહેલા વેંત નીચો તો નમી જો, તને એ બેઠો કરવા માથું આપે. ખરી ઈશ્વર કૃપા એને ગણી લ્યો, કદી કોઈના માટે આંસુ આપે. આ પડછાયો દિવસમાં ભુસીયે ચાલ, પછી તો રાત પણ અજવાળું [...]

તમારી એ આંખોની હરકત નથી ને ?

તમારી એ આંખોની હરકત નથી ને ? ફરી આ નવી કોઈ આફત નથી ને ? વહેરે છે અમને તો આખા ને આખા, એ પાંપણની વચમાં જ કરવત નથી ને ? વહે છે નદી આપણી બેઉ વચ્ચે, એ પાણીની નીચે જ પર્વત નથી ને ? તમારા તમારા તમારા અમે તો, કહ્યું તો ખરું તોયે ધરપત નથી [...]

મ્હેકમાં મ્હેક’ મળી જાય તો મૃત્યુ ન કહો,

મ્હેકમાં મ્હેક’ મળી જાય તો મૃત્યુ ન કહો, તેજમાંતેજ ભળી જાય તો મૃત્યુ ન કહો, રાહ જુદો જો ફંટાય તો મૃત્યુ ન કહો શ્વાસની લીલા સમેટાય તો મૃત્યુ ન કહો. દીર્ઘયાત્રાની જરૂરતથી સજ્જ થઇ જઇને, એક મંજિલની લગન આંખે ઊતરવા દઇને, ભાનને ક્ષણને કાળજીથી સમેટી લઇને, ‘આવજો’ કહીને કોઇ જાય તો મૃત્યુ ન કહો. જે [...]

દુ:ખ વગર, દર્દ વગર, દુ:ખની કશી વાત વગર

દુ:ખ વગર, દર્દ વગર, દુ:ખની કશી વાત વગર મન વલોવાય છે ક્યારેક વલોપાત વગર આંખથી આંખ લડી બેઠી કશી વાત વગર કંઈ શરૂ આમ થઈ વાત શરૂઆત વગર કોલ પાળે છે ઘણી વાર કબૂલાત વગર એ મળી જાય છે રસ્તામાં મુલાકાત વગર એમ મજબૂરી મહીં મનની રહી ગઈ મનમાં એક ગઝલ જેમ મરી જાય રજૂઆત [...]

કાચી કેરી જેવા સપનાં, થોડા ખાટા થોડા તૂરાં,

કાચી કેરી જેવા સપનાં, થોડા ખાટા થોડા તૂરાં, રાતે આવે છાના માના, થોડા બિકણ થોડા શૂરાં. તીખી ધારે દિવસો કાપે, સૂની સૂની સાંજો કાપે, જાણે આંખે આંજી આપે,થોડા ચપ્પૂ થોડા છૂરા. થોડા તારા દે ઉછીના,થોડા મારા લે ઠામૂકા, ભેગા થઇ ને લીલા થાશે,થોડા પીળા થોડા ભૂરા. ખુલ્લી આંખે આવી બેસે,કેવા સાચા પડતા લાગે ! કાચા [...]

ઝંઝટ તમામ પડતી મૂકી, બેસ થોડીવાર

ઝંઝટ તમામ પડતી મૂકી, બેસ થોડીવાર સાંભળ ભીતરનો સાદ જરી, બેસ થોડીવાર લોલક સમી છે મનની ગતિ બેસ, થોડીવાર જંપી જા મધ્યે, છોડ અતિ, બેસ થોડીવાર જોવાં- ન જોવાં જેવું ઘણું જોયું બસ હવે જોઈ લે ખુદને આંખ મીંચી, બેસ થોડીવાર અસ્તિત્વ તારું ડૂબી રહ્યું અંધકારમાં અંતરમાં એક દીવો કરી, બેસ થોડીવાર ત્યારે સમસ્ત વિશ્વમાં [...]

સ્વપ્ન તો આપી જ દેશે…. જાવ લઈ લો લોન પર.

સ્વપ્ન તો આપી જ દેશે…. જાવ લઈ લો લોન પર. પીટવું પડશે પરંતુ નામ એનું ઢોલ પર. માપસરની આંખ, ચશ્માં, માપસરની મોજડી માપસરનું સ્મિત લઈને એ ફરે છે હોઠ પર ધ્રૂજવા માંડે દિશાઓ, હાથ જોડે આભલું એક પણ ડાઘો પડી જો જાય એના કોટ પર લાગણી મારે છે પોતું…. ઝંખના ઝાડું અને આંસુઓ પાણી ભરે [...]

સામે નથી હોતી છતાં દેખાઇ જાય તું,

સામે નથી હોતી છતાં દેખાઇ જાય તું, વ્હેતી હવાને એવું શું સમજાઇ જાય તું ! તારા દીધેલાં ફૂલમાં સૂંઘ્યા કરું તને, કેવી સિફતથી મ્હેંકમાં ફેલાય જાય તું ! એવા દિવસ જો આવશે તો રોકી રાખશું, ગુસ્સે થવાની હોય ને શરમાઇ જાય તું ! મોજાંનાં ઘરમાં જે રીતે દરિયો ડૂબી જતો, એમ જ નજીવી વાતમાં ભૂલાઇ [...]

કોઈને નાત ખટકે છે કોઈને જાત ખટકે છે-શૂન્ય’ પાલનપુરી,

કોઈને નાત ખટકે છે કોઈને જાત ખટકે છે અમોને સંકુચિત દ્રષ્ટિ તણો ઉત્પાત ખટકે છે નથી એ ધર્મનાં ટીલાં કલંકો છે મનુષ્યોનાં વિરાટોને લલાટે અલ્પતાની ભાત ખટકે છે કદી ડંખે છે દિન અમને, કદી ખુદ રાત ખટકે છે જુદાઈમાં અમોને કાળની પંચાત ખટકે છે સમંદરને ગમે ક્યાંથી ભલા બુદબુદની પામરતા અમોને પણ મારા દેહની ઓકાત [...]

જ્યારથી એ જણ કશાની શોધમાં છે,

જ્યારથી એ જણ કશાની શોધમાં છે, ત્યારથી આખું જગત વિરોધમાં છે. ચાહું છું એને વધારે તીવ્રતાથી, વ્યક્તિ જે જે મારી પ્રત્યે ક્રોધમાં છે. માનવી ને પહાડ વચ્ચે ફેર શો છે? એક આંસુમાં છે, બીજો ધોધમાં છે. હોય છે માણસ પ્રમાણે સત્ય નોખાં, મારું એ મારી કથાના બોધમાં છે. કૂંપળો તો છેવટે ઊગી જ જાશે, સેંકડો [...]

મતલાથી મક્તા સુધીની ક્ષણને પરખો

મતલાથી મક્તા સુધીની ક્ષણને પરખો શબ્દોમાંથી નીતરતી સમજણને પરખો ગોધૂલીમાં વાંસલડી પાછળ ઘેલી થઈ રાધાને પગ ચોંટેલી રજકણને પરખો નિ:સ્સાસા પહેરી શું ઉભા દરપણ સામે ફાટેલા, પણ અંદરના બચપણને પરખો પર્વત બોદો છે કે મારી નિયત નબળી પડઘા ના પડઘાવાના કારણને પરખો પ્રગટીને આથમતી જ્વાળાને વિસરીને હૈયામા સચવાયેલા આ જણને પરખો ડૉ. જગદીપભાઈ નાણાવટી

લાગણી ત્રાજવે જયારે તોળી હતી ,

લાગણી ત્રાજવે જયારે તોળી હતી , ખ્યાલ આવ્યો બધી સાવ કોરી હતી . નામથી એ બધા યે ગયા છે તરી , એમની ક્યાં નહી તો હથોટી હતી ! છે સુંવાળપ બધે જળમાં પ્રસરી રહી , આંગળી જ્યારથી તેં ઝબોળી હતી ! ખૂબ મોડું થયું, જયારે સમજાયું કે ; વાત તેં જે કહી’તી તે ખોટી હતી [...]

તું હતી તો ઘર ખરેખર ઘર હતું, મા !

તું હતી તો ઘર ખરેખર ઘર હતું, મા ! એક મીઠું આંગણે સરવર હતું, મા ! ધોમધખતા તાપ સામે ઢાલ જેવું, એક માથે વાદળું ઝરમર હતું, મા ! સાવ ખાલીખમ હતું; પણ તું હતી તો, એમ લાગે ખોરડું પગભર હતું, મા ! યાતના વચ્ચે મલકતું ને હરખતું, એ વદન હેતાળ ને મનહર હતું, મા ! [...]

રસ ઊડે છે કઈ રીતે ? સમજાય તો સમજાવજે,

રસ ઊડે છે કઈ રીતે ? સમજાય તો સમજાવજે, કોયડો અઘરો છે, ઊકલી જાય તો સમજાવજે. સાંભળેલું, ક્યાંક વાંચેલું સતત ના બોલ તું, આંખ મીંચીને કશું દેખાય તો સમજાવજે. ક્યાં લગી શબ્દો જ શબ્દો ? આમ સમજાવ્યા કરીશ, આંખથી ક્યારેક જો બોલાય તો સમજાવજે. વેદકાલીન હોય, પણ લાગે તરોતાજા નવું, કૈંક સમજણ બ્હારનું સમજાય તો [...]

વાદળ વળી ક્યારે વિચારે કે વતન શું છે,

વાદળ વળી ક્યારે વિચારે કે વતન શું છે, વરસાદ વરસે, ના ફિકર કરતો પતન શું છે. વ્હેતી રહે ને હાથ આવ્યું બસ વહેંચી દે, ક્યારે નદીએ ખેવના રાખી જતન શું છે ! એની ફરજ સમજી જગતને આપતો ઉર્જા, સૂરજ કિરણ દેતાં વિસારી દે અગન શું છે. અસ્તિત્વ એનું દષ્ટિ સાથે ના કદી જોડો, બે આંસુ [...]

ક્ષણ ક્ષણના સરવાળા કરતા શેષ વધે, એ ઘટના

ક્ષણ ક્ષણના સરવાળા કરતા શેષ વધે, એ ઘટના ઘટનાઓ જે જીવતરમાંથી બાદ થતી, એ સપના તૃષ્ણા નામે સરવર છલકે મૃગજળથી, એ ભ્રમણા દર્પણમાથી આખે આખી બહાર ઝરે તે છલના મયખાને વ્યવહારો ચાલે સુખદુ:ખના મૈકશના મસ્જિદમાં સૌ ખુદને કાજે આવે શું એ ખપના.? અમથો વાલમ આંટો દેજો, વ્હાલપની નગરીમાં રસ્તા મહેકે લાગણીઓના ગુલમહોરે રગરગના ડો. નાણાવટી

જીવનને સ્વપ્ન માનું છું, મગર ત્યાગી નથી શકતો;

જીવનને સ્વપ્ન માનું છું, મગર ત્યાગી નથી શકતો; છું એવી જાગૃતિમાં કે વધુ જાગી નથી શકતો. ફૂલો વચ્ચે ઓ મારા પ્રાણ, વાયુ જેમ ફરજે તું; કે વાયુને કોઈ કાંટો કદી વાગી નથી શકતો. અલગ રાખી મને મુજ પર પ્રણયના સૂરના છેડો, વીણાનો તાર છૂટો હોય તો વાગી નથી શકતો. જગતના કેદખાનામાં ગુનાહો પણ થતા રહે [...]