હૃદયમાં જ તારા પ્રથમ તું નીરખને !

હૃદયમાં જ તારા પ્રથમ તું નીરખને ! પછી દસ દિશામાં પરમ તું નીરખને ! અગમ તું નીરખને ! નિગમ તું નીરખને ! દ્યુતિની ઝલક ચારેગમ તું નીરખને ! મળ્યો છે તને તે ધરમ તું નીરખને ! આ કાગળ, આ ખડિયો, કલમ તું નીરખને ! હવે ક્ષણનું છેટું એ અપરાધ તારો; આ લીલા અકળ એકદમ તું [...]

મોસમની આવ-જાનો અનુભવ થતો નથી;

મોસમની આવ-જાનો અનુભવ થતો નથી; ઉપવનમાં ભરવસંતેય કલરવ થતો નથી. ક્ષણની ગતિવિધિઓમાં વિપ્લવ થતો નથી; કેમે કરીને પૂરો હજી ભવ થતો નથી. ભીતર તો ક્રૌંચવધ હવે હરપળ થતો રહે; એકાદ શ્લોકનોયે કાં ઉદભવ થતો નથી ? દુનિયા તો એની એ જ છે ઝળહળ ને ધૂમધામ; જો તું નથી તો મનનો મહોત્સવ થતો નથી. પ્યાલાઓ ગટગટાવું [...]

હૃદયમાં જ તારા પ્રથમ તું નીરખને !

હૃદયમાં જ તારા પ્રથમ તું નીરખને ! પછી દસ દિશામાં પરમ તું નીરખને ! અગમ તું નીરખને ! નિગમ તું નીરખને ! દ્યુતિની ઝલક ચારેગમ તું નીરખને ! મળ્યો છે તને તે ધરમ તું નીરખને ! આ કાગળ, આ ખડિયો, કલમ તું નીરખને ! હવે ક્ષણનું છેટું એ અપરાધ તારો; આ લીલા અકળ એકદમ તું [...]

તમે પ્રસારી લીધો હાથ તો અપાઈ જઈશ,

તમે પ્રસારી લીધો હાથ તો અપાઈ જઈશ, વચન બનીશ તો નાછૂટકે પળાઈ જઈશ. હરેક છત્રીમાં વાદળ શો અંધરાઈ જઈશ, હરેક ચશ્માંને વીંધીને ઝરમરાઈ જઈશ. આ છાંયડાના કસુંબાઓ ઘટઘટાવી લ્યો ! નગરનું વૃક્ષ છું, કોઈ પણ ક્ષણે વઢાઈ જઈશ. નથી હું સૂર કે રૂંધી શકો તમે મુજને, હું બૂમ છું ને કોઈ કંઠથી પડાઈ જઈશ. હવે [...]

ઉદાસી આ સૂરજની આંખે ચઢી છે,

ઉદાસી આ સૂરજની આંખે ચઢી છે, તમારા વિના સાંજ ડૂસકે ચઢી છે. મને ઉંબરે એકલો છોડી દઈને, હવે ખુદ પ્રતિક્ષા ઝરૂખે ચઢી છે. અનુભવ છે દરિયાના તોફાનનો પણ, આ રેતીમાં નૌકા ખરાબે ચઢી છે. લખ્યું’તું તમે નામ મારું કદી જ્યાં, મધુમાલતી એ જ ભીંતે ચઢી છે. ઝરી જાય જળ, કે મળે જળસમાધિ, જુઓ, પાંપણો કુવાકાંઠે [...]

અશબ્દવાવ છું-પડઘાથી ગૂંગળાઈ જઈશ,

અશબ્દ વાવ છું-પડઘાથી  ગૂંગળાઈ  જઈશ, ખમો  હે વર્તુળો, પથ્થરથી હું ઘવાઈ જઈશ. કરો   મને   તમે   આજ    સિન્દૂરી   થાપા, હું પાળિયો છું- પછી  ધૂળથી છવાઈ જઈશ. નથી   હું  રાતનો   ઓથાર  કે    બહું  પીડું, પ્રભાતકાળનું  સ્વપ્ન છું   હુ ભુલાઈ જઈશ. હું ચૈત્ર  છું, મને  ઝંખો  નહીં     અષાઢરૂપે, ગગનથી નીચે વરસતામાં  હું સુકાઈ જઈશ. લખું  છું   નામ  તમારું    [...]

પામવું જો હોય ચોમાસું, પલળવું જોઈએ;

પામવું જો હોય ચોમાસું, પલળવું જોઈએ; છાપરું, છત કે નયન થઈનેય ગળવું જોઈએ. એ શરત છે કે પહેલાં તો પ્રજળવું જોઈએ; તે પછી લેખણથી શબ્દોએ ‘પીગળવું’ જોઈએ. સૂર્યની માફક ઊગ્યા છો તે ઘણું સારું થયું; સૂર્યને માફક સમયસર કિન્તુ ઢળવું જોઈએ; માત્ર શોભા પૂરતા અસ્તિત્વનો શો અર્થ છે? પુષ્પ છો તો શ્વાસ છોડીને પીગળવું જોઈએ. [...]

હું ‘હું’ ક્યાં છું ? પડછાયો છું આ ઘર, ઉંબર ને ફળિયામાં;

હું ‘હું’ ક્યાં છું ? પડછાયો છું આ ઘર, ઉંબર ને ફળિયામાં; હું જન્મોજન્મ પરાયો છું આ ઘર, ઉંબર ને ફળિયામાં. તું રાત બની અંજાઈ જજે આ ગામનાં ભીનાં લોચનમાં; હું ઘેનભર્યું શમણાયો છું આ ઘર, ઉંબર ને ફળિયામાં. આ માઢ, મેડી ને હિંડોળો ફોરે છે તારા ઉચ્છવાસે; હું હિના વગરનો ફાયો છું આ ઘર, [...]

‘કોઈ નથી’ની ભીડમાં ઠેલાઉં છું સતત;

‘કોઈ નથી’ની ભીડમાં ઠેલાઉં છું સતત; પથ્થરની શૂન્યતામાં હું ફેલાઉં છું સતત. તેજીલો અશ્વ થાકથી રસ્તે ઢળી પડ્યો; કોરી ગતિના મુખમાં ફિણોટાઉં છું સતત. ભૂલું પડ્યું છે પંખી સમયની ભૂરાશમાં; એનાં ખરેલ પિચ્છમાં ચકરાઉં છું સતત. જન્માન્તરોની બારીઓ ખુલ્લી રહી ગઈ; ‘ક્યારેક’ની ઝડીમાં હું ભીંજાઉં છું સતત. કોને ખબર કે ક્યારે હું વરસીશ ધોધમાર ? [...]

અઢી અક્ષરનું ચોમાસું, ને બે અક્ષરના અમે;-ભગવતીકુમાર શર્મા

અઢી અક્ષરનું ચોમાસું, ને બે અક્ષરના અમે; ખોટ પડી અડધા અક્ષરની, પૂરી કરજો.. તમે! ત્રણ અક્ષરના આકાશે આ બે અક્ષરની વીજ, બે અક્ષરનો મોર છેડતો સાત અક્ષરની ચીજ. ચાર અક્ષરની ઝરમર ઝીલતાં રૂંવાડાં સમસમે, ખોટ પડી અડધા અક્ષરની, પૂરી કરજો.. તમે! ચાર અક્ષરના ધોધમારમાં છ્લબલ આપણાં ફળિયાં; આંખમાં આવ્યાં પાંચ અક્ષરનાં ગળાબૂડ ઝળઝળિયાં! ત્રણ અક્ષરનું [...]